Integrale Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling

Samenvatting
De gemeente Rotterdam heeft in december 2007 als eerste gemeente in Nederland een integrale meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling ingevoerd. De Meldcode is een juridisch onderbouwd stappenplan dat professionals ondersteunt in het omgaan met de complexe problematiek van huiselijk geweld. Alle professionals in zorg, welzijn en onderwijs kunnen met de meldcode werken.  

Innovatief karakter
Naast de samenwerking laat dit project zien dat beroepsgeheim en privacy-overwegingen een gezamenlijke aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling niet in de weg hoeft te staan. Het conflict van plichten (zorgplicht versus zwijgplicht) wordt ondervangen door een zorgvuldig, kwalitatief en professioneel handelen hetgeen de meldcode voorschrijft en het formuleren van een gezamenlijke doelstelling.  

Aanleiding en doelstelling
De aanleiding tot deze Meldcode is het ontbreken van een effectief instrument in de strijd tegen huiselijk geweld en kindermishandeling. Hulpverleners, artsen en onderwijzers signaleren huiselijk geweld onvoldoende en weten vaak niet goed raad met de complexe problematiek. Hierdoor blijft huiselijk geweld verborgen en te lang onopgemerkt. Daarnaast vindt huiselijk geweld in 59% van de gevallen in gezinsverband plaats. Veel kinderen zijn hierdoor getuige of zelf slachtoffer van geweld. Voornaamste doel van de meldcode is om het geweld zo snel mogelijk te stoppen, wanneer in een vroeg stadium kan worden ingegrepen kan de spiraal van geweld doorbroken worden. Professionals die werken met de meldcode zijn beter in staat te signaleren en te handelen. Daarnaast kunnen met de code signalen sneller opgepakt worden en kan informatie gedeeld worden, waardoor professionals effectiever kunnen samenwerken.

Aanpak
De meldcode wordt gebruikt door zowel onderwijs, als zorg en welzijn en is een juridisch onderbouwd stappenplan waarin staat hoe gehandeld moet worden bij het constateren van huiselijk geweld. Hoewel verschillende beroepsgroepen (zoals artsen of bij de kinderopvang) al langer met een meldcode voor kindermishandeling werken, is gekozen om een heel nieuwe code te ontwikkelen. Het aanpassen van bestaande codes is volgens de gemeente onvoldoende, onder andere omdat de code gericht zijn op het hele systeem van volwassen slachtoffers, ouders en kinderen en niet uitsluitend op (bijvoorbeeld) het kind.

Veel meldcodes blijven onuitvoerbaar en verworden tot een passief instrument. De Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is een actief instrument omdat het instellingen bindt aan een aantal voorwaarden. Aangesloten organisaties moeten voldoende deskundigheidsbevordering bieden en juridische ondersteuning voor personeel.
 
Resultaten
De invoering van de meldcode moet leiden tot een toename van het aantal meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling bij het AMK, het Advies en Steunpunt Huiselijk Geweld (ASHG) en de politie. Daarnaast wordt als resultaat beoogt dat hulpverleningsinstellingen de problematiek van huiselijk geweld en kindermishandeling effectief, en in een vroeg stadium, kunnen behandelen.

Leerpunten en navolging
Voor de implementatie van de meldcode zal in 2008 een best practice methode ontwikkeld worden. Doel hiervan is dat instellingen expertise ontwikkelen waardoor ze effectief volgens de meldcode kunnen werken (signaleren en handelen) en aanhaken bij de bestaande (lokale) zorgketens van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Betrokken organisaties
GGD Rotterdam-Rijnmond, Gemeente Rotterdam

Sector
Overheid

Provincie
Zuid-Holland / Stadsregio Rotterdam

Trefwoord
Huiselijk geweld
Kindermishandeling
Vroegsignaleren
Meldcode